غربالگری

آزمایشات غربالگری مجموعه ای از تست های خون و سونوگرافی است که به منظور بررسی سلامت جنین و غربالگری گروه های پرخطر از لحاظ بیماری های عفونی، سندروم داون و برخی دیگر از نقایص ژنتیکی و ناهنجاری های فیزیکی در ماه های مختلف بارداری انجام می شود.

غربالگری مرحله اول:  غربالگری مرحله اول ترکیبی از سونوگرافی جنین و آزمایش خون مادر در سه ماه اول بارداری است. این روند می تواند در تشخیص برخی مشکلات مادرزادی نوزاد حائز اهمیت باشد. همچنین ممکن است به تشخیص پزشک آزمایش غربالگری به همراه دیگر آزمایشات نیز انجام شود.آزمایش خون غربالگری مرحله اول شامل موارد زیر است:

• آزمایش خون مادر جهت بررسی پارامترهای آزمایشگاهی زیر:

الف) انجام آزمایش PAPP-A : PAPP_A پروتئینی است که در ماه های اول بارداری توسط جفت تولید می شود. میزان غیر طبیعی از این پروتئین می تواند با افزایش ریسک ناهنجاری های کروموزومی جنین مرتبط باشد.

ب) انجام آزمایش HCG free: این هورمون از جفت در ماه های اولیه بارداری ترشح می شود و مقدارغیر طبیعی این هورمون می تواند با افزایش ریسک ناهنجاری های کروموزومی در جنین مرتبط باشد.

غربالگری مرحله دوم: این غربالگری در سه ماهه دوم بارداری انجام می شود و شامل اندازه گیری چندین مارکر است که این مارکرها بیانگر درصد ریسک ابتلا جنین به ناهنجاری های کروموزومی و بیماری های مادرزادی است. این غربالگری معمولا بین هفته 20-15 بارداری انجام می شود. (بهترین زمان هفته های 18-16 بارداری است) این مارکرها عبارتند از:

• غربالگری آلفا فتوپروتئین (AFP): AFP پروتئینی است که به طور طبیعی توسط کبد جنین تولید شده و در مایع اطراف جنین(مایع آمنیون) وجود داشته و از طریق جفت وارد خون مادر می شود. مقادیر غیر طبیعی AFP می تواند در پی هر یک از عوامل زیر ایجاد شود:

  1. نقایص لوله عصبی (ONTD) مانند اسپینا بیفیدا
  2. سندروم داون
  3. نقایص دیواره شکمی جنین
  4. دوقلویی(پروتئین توسط بیش از یک جنین تولید شود)
  5. اشتباه در محاسبه زمان بارداری (سطوح این پروتئین در ماه های مختلف بارداری متفاوت است)

• غربالگری میزان HCG, Esteriol, inhibin: این هورمون ها توسط سلول های جفت تولید می شوند. سطوح غیر طبیعی در میزان AFP و دیگر مارکرها می تواند نشانه نیاز به انجام تست های تکمیلی باشد. به طور معمول انجام سونوگرافی می تواند جهت تائید تاریخ بارداری و بررسی نقص در ستون فقرات جنین و تشکیل سایر اندام ها استفاده شود.

غربالگری تشخیص نیست

غربالگری احتمال ناهنجاری را برآورد می‌کند و جوابش به شکل یک نسبت گزارش می‌شود، مثلاً «۱ در ۱۰۰۰». جواب پرخطر یعنی احتمال بیشتر از حد معمول است، نه اینکه جنین حتماً بیمار است. در این حالت پزشک ممکن است آزمایش تشخیصی، مانند بررسی کروموزوم‌های جنین در نمونهٔ مایع آمنیون یا پرزهای جفتی، را پیشنهاد کند.

زمان مناسب و آنچه همراه بیاورید

غربالگری مرحلهٔ اول همراه با سونوگرافی NT، از هفتهٔ ۱۱ تا پایان هفتهٔ ۱۳ بارداری انجام می‌شود و غربالگری مرحلهٔ دوم معمولاً بین هفته‌های ۱۵ تا ۲۰.

برای محاسبهٔ ریسک، جواب سونوگرافی و تاریخ آن را همراه بیاورید. سن، وزن، یک‌قلو یا چندقلو بودن بارداری، بارداری با روش‌های کمک‌باروری، دیابت و سیگار کشیدن هم در محاسبه اثر دارند؛ این‌ها را در پذیرش بگویید. این آزمایش‌ها ناشتایی نمی‌خواهند.

نگاهی به آزمایشگاه فردا

  • فیلم معرفی آزمایشگاه فردا آزمایشگاه فردا از دی‌ماه ۱۳۹۱ با هدف خدمت‌رسانی برتر و به‌کارگیری دانش روز پزشکی و آزمایشگاهی فعالیت می‌کند.

پرسشی دربارهٔ آزمایشتان دارید؟

با آزمایشگاه تماس بگیرید. اگر آمدن برایتان سخت است، نمونه‌گیری در منزل را درخواست کنید.

ساعت کاری، نشانی و مسیریابی