کورتیزول Cortisol
- نمونه
-
معمولاً نمونهی خون از ورید بازو که بهتر است بین ۸ تا ۹ صبح و گاهی بار دیگر در اواخر شب گرفته شود؛ در برخی موارد ادرار ۲۴ ساعته یا بزاق آزمایش میشود.
- آمادگی
-
دستورهایی را که دربارهی ساعت نمونهگیری، استراحت و آمادگیهای دیگر میگیرید دقیق رعایت کنید. برای نمونهی بزاق ممکن است لازم باشد مدتی کوتاه (اغلب ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) پیش از نمونهگیری چیزی نخورید و نیاشامید و مسواک نزنید.
- بخش
- هورمون شناسی
چرا این آزمایش انجام میشود؟
این آزمایش کارکرد غدد فوقکلیوی را ارزیابی میکند و به تشخیص سندرم کوشینگ (کورتیزول زیاد)، بیماری آدیسون و نارسایی ثانویهی فوقکلیه (کورتیزول کم) کمک میکند.
چه زمانی انجام میشود؟
این آزمایش زمانی درخواست میشود که پزشک به کمکاری یا آسیب غدد فوقکلیوی و تولید ناکافی کورتیزول، یا به تولید بیش از حد آن شک داشته باشد. اگر داروهای استروئیدی مانند هیدروکورتیزون، پردنیزولون یا دگزامتازون مصرف میکنید یا بهتازگی مصرف کردهاید، حتماً به پزشک بگویید؛ این داروها بر نتیجه اثر میگذارند.
چه چیزی آزمایش میشود؟
کورتیزول هورمونی استروئیدی است که غدد فوقکلیوی میسازند و برای زندگی ضروری است. این هورمون چربی و پروتئین را تجزیه میکند، کبد را به ساخت گلوکز وامیدارد و در واکنش بدن به استرس، تنظیم فشار خون و مهار التهاب نقش دارد. ترشح آن را هورمون ACTH از غدهی هیپوفیز تحریک میکند.
مقدار کورتیزول در شبانهروز ثابت نیست: صبح زود بالا میرود، حدود ساعت ۸ صبح به اوج میرسد و در عصر و شب به کمترین حد میرسد. نمونهگیری خون در ساعتهای معین نشان میدهد این الگو برقرار است یا نه. ادرار ۲۴ ساعته کل کورتیزول تولیدشده در یک روز را نشان میدهد، اما الگوی تغییرات را نه.